Kritik Başarı Faktörleri

Dünya pazarlarının yakınlaşması, teknolojinin gelişimi, artan rekabet koşulları ve şirketlerin daha çok farkında olmaları ile satınalma işlevinin önemi devamlı olarak artmaktadır. 21. yüzyıl şirketleri satınalma sürecini günümüzün rekabetçi ortamında hayatta kalabilmek ve büyüyebilmek için ana işlevlerden biri olarak görmektedirler.
 
Bu sebepledir ki satınalma sürecini başarılı kılan kritik faktörler araştırıldığında firmaların uyması gereken şu ana başlıklar ön plana çıkmıştır:
 
01- Satınalma Stratejisi
      • Pazar araştırmaları/analizleri yapılmalı ve buradan çıkarılan fırsatlar takip etmelidirler.
      • Satınalma portföylerindeki risk ve tehditleri belirleyerek, gerekli politikaları oluşturmalı ve gerekli kaynakları tahsis etmelidirler.
      • Proaktif şekilde satınalma faaliyetlerinin nasıl organize edileceğini, işleyeceğini ve yönetileceğini ve fırsatların üzerine nasıl gidileceğini tanımlamalıdırlar.
 
02- Organizasyon
      • Satınalma iç organizasyonunu firma organizasyonu ile uyumlu hale getirmelidirler.
      • Satınalma fonksiyonunu icra komitesinde temsil etmeli, söz hakkı vermelidirler.
      • Çoklu organizasyonlarda merkeziyetçi bir yapı ile satınalma politikaları oluşturmalı, bu politikalar doğrultusunda organizasyonun satınalma faaliyetleri
         koordine etmelidirler.
 
03- Kaynak/Tedarikçi Seçimi
      • Pazar trendleri ve harcama (A-B-C) analizi sonuçlarına göre kategorilere göre ayrılan kalemlerin kaynak seçimi stratejileri geliştirmelidirler.
      • Kaynak seçiminde son kullanıcıların bilgi ve birikimlerinden yararlanmalıdırlar.
      • Yalnızca fiyat değil stratejik avantaj yaratacak kaynakları belirlemeli, seçmeli ve bunlarla pazarlık masasına oturmalıdırlar.
      • Kullanım koşullarını ve oluşturulacak şartnameleri analiz ederek, her satınalmanın firma için değer yaratmasını sağlamalıdırlar.
      • İhtiyaçlar ile pazar analizlerini örtüştürerek her satınalmada toplam maloluş maliyetini optimize etmelidirler.
 
04- Tedarikçi Yönetimi ve Geliştirilmesi
      • Tedarikçileri sisteme entegre ederek, fazla maliyetleri elimine etmeli ve ilişkiden değer yaratmalıdırlar.
      • İhtiyaç duyulan ürün/hizmet pazarda mevcut değilse, ihtiyacın karşılanması için tedarikçi seçimi ve geliştirilmesi yönünde çalışmalar yapmalıdırlar.
      • Çift taraflı öğrenmeyi ve sürekli gelişmeyi sağlayacak şekilde tedarikçi ilişkilerini yönetmelidirler.
 
05- Günlük Satınalmalar
      • Satınalma personelini katmadeğeri yüksek işlere yönlendirmelidirler.
      • Günlük satınalmaları elimine etmeli/otomasyona geçmeli veya 3.şahıslara/tedarikçilere delege etmelidirler.
      • İşlem maliyetlerini düşürmelidirler.
 
06- Performans Yönetimi
      • Satınalma süreç performansının iyileştirilmesi için üst yönetimin liderliğinden ve desteğinden faydalanmalıdırlar.
      • Tedarikçilerle resmi gelişim programları tasarlamalı ve uygulamalıdırlar.
      • Üst Yönetimin kısa-orta-uzun vadeli stratejilerinin dikey entegrasyonu ile işletmenin stratejilerine paralel hedefler belirlemeli, bu hedefleri anahtar
        performans göstergeleri ile sayılabilir hale getirmeli ve performans planları ile takip etmeli, periyodik olarak raporlamalıdırlar.
 
07- Bilgi Yönetimi
      • Tedarikçilerle, iç ve dış kaynaklarla bilgi paylaşımı yapmalıdırlar.
      • Performans yönetimi için güçlü araçlar yaratmalıdırlar.
      • Gelişen bilgi teknolojileri kullanımını maksimize etmelidirler.
 
08- İnsan Kaynakları Yönetimi
      • İç ve dış kaynaklardaki yetenekli insanların işe ilgi duymalarını ve işe alınmalarını sağlamalıdırlar.
      • Satınalma yetkinliklerini iç ve dış eğitim ve uygulamalarla arttırmalıdırlar.
 
Günümüz şirketleri etkin bir satınalma işlevinin gelecekte pazara sunacakları ürün ve hizmetleri daha etkin ve yararlı kılacağı görüşünde birleşmektedirler çünkü satınalma süreci eskiden olduğu gibi sadece “satınalma” olarak görülmemekte, “ürün, fiyat, kalite, zaman ve kaynak” değişkenlerinin optimum birleşimini hedefleyen stratejik bir fonksiyon olarak kabul edilmektedir.